Menu di Accesso Rapido: Contenuto della Pagina | Collegamento Pagina Principale | Inizio Pagina e Menu Rapido | Lista Spalla Sinistra | Lista Spalla Destra | Mappa del Sito | Informazioni sulla Sardegna | Funghi in Sardegna | Racconti in Bacheca | Sezione Viaggi | Fine Pagina
Logo FonteSarda (Fonte Sarda) Istoria e Limba Documentos Poesias e Dicius Antigus
Storia e Lingua Notizie Documenti Poesie e Proverbi Antichi
NO alle Scorie Nucleari! No a Sa Burrumballa Nucleari!
Pagina Principale A Totus

SARDIGNA Torra a Sa Prima Pazine - Vai alla HomePage in Lingua Sarda

G.A.D. Sardegna 01

Giassu Nou po sa Sardigna Arrecordarii de Chistionai in Sardu - Ricordati di Parlare in sardo quando puoi.

G.A.D. Pub.02

Carta de Logu Eleonora di Arborea Leggi e Ordinamenti Capitoli 61 - 80

Charta de Logu Capitulos 61 - 80

Charta de Logu Elianora de Arbarče Capitulos 61 - 80

61 - De jurari.

Constituimus et ordinamus: qui si alcunu homini cum qui ant certare et ponne illant agrughide credenza bengiat a jurare in manus dessu officiali qui at reere Corona et no deppiant jurare in grughi de credentia et icussos botigantis nò deppiant acompangiare un pare senza sa iusticia si nò daenanti dessu officiali et sili acompangiant paghit su chertadore assa corte nostra liras X et boe unu assu curadore. Et si esseret de su chertu potzat de pagare maquicia assu rennu paghit cullu qui debet jurare quali equi esseret binchidu et cio si intendat incosas criminales.

62 - De chertadore.

Item ordinamus: qui su homini cat dimandare chertadore no siat tenudo sa Corona de indellidare salvu sisu homini boleret esser chertadore a voluntade et plaguere suo et niente de minus bolemus qui si depiat dare chertadore a clesias et a logos e religiosos qui nò ant auiri armentarios issoro et simili auidas et as orfanos et as poveros istranieris et mercantes quindi dimandarint et nò auirint armentargios issoro.

63 - De chertu.

Volemus et ordinamus: qui assu hoi cat chertare o qui ant boler chertare in Corona no lident pru consigiu plus de unu homini et icussu quillat consigiare et dari no siat et no deppiat esser juigante plus iscussu chertu.

64 - De turmentu.

Costituimis et ordinamus: qui si alcunu homini de su rennu de Arbaree qui siat de bona famma nò si depiat esser posto atrumentu pro alcunu chertu quilli esseret factu de fura ma bolemuset comitemus assu armentargiu nostru de logu et assos officiales nostru qui de cio et supra cio reerent Corona cussos lieros qui ant esser in sa Corona qui si cussu homini ad qui ant fagher su chertu de fura est homini de mala fama qui si potzat mittere atrumentu et no in atero modo ma bolemussi est de bona fama et si no binchidu a testimongios qui siat postu a jurare de cussu officiale et siat libere dessa dicta acusa occhertu.

65 - Quida de berruda.

Item ordinamus: qui sos curadores et officiales dessas contradas siant tenudos de fagheri sa quida de berru da impressones issoro et de reere sa dita Corona assu minus cum V hominis dessu officiu suo et si venerent de minus paghit su curadore pro sa negligentzia sua assa corte nostra sodhus Centu et ciaschuno decussus hominis quilloy ant esser et ant mancari sodhus XX pro homini.

66 - De qui sat aclamari pro fradis ultra mare

Volemus et ordinamus que su homini achant chertare et clamari sat pro fradis dultra mari pongiat annoe meses et si mostrat beridadi infra VIII dies si sunt in Arbaree over in Corona quilloy at auiri in vltra mari fradi over fradis suos qui appant parti in cussu pro quillu chertant sos testimongios inter de Arbaree et si suntu in atero logu dessa isula de sardigna infra dies XV et si no mostrat cussa veridari respondat et si no respondet siat binchidu et icussu istessu si at pro su homini at qui at chertari et perdet sat pro fradis cant esser in terra firma adiunghendo qui cussu a qui ad esser chertadu deppiat respondere pro sa parti sua et pro s'atera parte qui at allegare quilloy appat parte alcunu frade suo qui siat incussos ditos loghos o in alcunu decussos cussa parti istet pendenti infini at ispirari su tenpus supra ordinadu.

67 - Ordinamentos de imprestationes e de possessiones.

Constituimus et ordinamus: qui si alcuna persona o personas auirit tenuda e pessedida cum iustu titulo alcuna possessione dessu rennu pro ispaciu de l annos et possessiones de clesia pro ispaciu de XL .annos et possessione de atera persona pro ispaciu de XXX annos et no illi esserent dimandadas infra su dictu tempus siant peghugiare issoro et icussos qui faghiàt et reddiant esser pobilusdecussas talis causas possessiones qui no las auirit dimandadas infra sos dictos terminos indi siant in totu priuaduset romangiant liberos et ispeditas ad cussas quillas ant aver possedidas pacificamenti pro totu sos dictos tempus. Et in cussa prescriptioni de tempus no si intendat et no pro iudiscat a sos orfanus et minores qui no achaptarint tempus de dimandari sas raxiones issoro.

68 - De qui possiderit.

Item ordinamus: qui si alcuna persona cum iustu titulu possederit alcuna causa mobili pro ispaciu de annos tres senza indelli esser factu questioni qui passadu su dictu tempus no nd-elli pozat esser factu plus questioni et incustu capidulu no periudichit assu capidulu de supra.

69 - De testimongius.

Volemus et ordinamus: qui si alcuna persona chertarit ad atera persona pro alcuna causa et prouarit pro carta over pro testimongios che sa causa pro qui chertarit over quinde esseret confessu depiat esser pagadu intergamenti de cussu procat auire chertadu et binchidu pro carta o pro testimongios pro confessione en no depěat isse jurare a factu dessus testimongios et si causa esseret que cussus testimongios qui auirit clamadu no bincherent cussu chertu ad icussu homini a cat auiri chertadu no siat dadu sagramentu de calumnia qui si pozat a ciaschuna dessas partis quando si at requestu in su principiu dessa questione et contestada sa lite.

70 - De chertus.

Constituimus et ordinamus: qui si alcunu homini cat chertari sunu cum satero et ponni lat a sagramentu sili pesat alcunu homini achertari in Corona dae parti de cussu cat esser postu a sagramentu no siat tenudu delli respondere infini cat esser ispidiadu decussu chertu que lat auire fatu eccepto pro via de reconnentione sa cali reconnentione si fazat inanti qui sa lite siat contestada.

71 - Forma de Corona.

Item qui sos officiales nostros et curadores et maiores ciaschunu insa curadoria, mayoria, et officiu suo nò deppiant reer Corona cun minus de V hominis et si cussa persona cat chertare et clamare at testimongios clamet inde a voluntade sua infini in X et nò plus et fatzatillus iscrivere ass'Iscrivanu de Corona inanti qui sa Corona, hui ant chertare si leit; salvu si nò si recordarit dessus nomes dessus testimongios: et at dimandari tempus a recordarisindi qui tando s'Officiali illi dedi tempus de clamarellos et denunciarellus et in ateramente nò sindi ricivat alcunu et bolemus qui nò clamit nen potzat clamare homini perunu pro testimongiu qui no at havire XVIII annos complidos et si lu clamat nò li siat dada fidi ne creditu pro testimongiu: et calunca persona clamarit pro testimongiu qualicuna sorrasta qui nò esseret in Sardigna pro via de cavillationi et fugimentu de tempus et in su tempus qu'illi ad esser assignadu dae s'Officiali qui teneret rexone non prouarit pro icussus paghit de pena liras XXV et issas ispesas dannos et interessos paghit assa parti cun qui avirit sa questioni, et issos testimongios qui ad clamare pongiat at jurare su Curadore, over atteru Officiali qui at reer Corona bene et diligentemente in presentia de ambas partis s'illoy podent et bolent esser et poscha su curadore over ateru officiali et issu iscrianu de Corona cum ateros tres hominis illos deppiant examinare et pregontari secretamente ad unu ad unu qui nò ischiat sunu desatero et qui no lus intendat alcunos dessas partes et fagheri iscriviri su narri issoro et pregontadus cant esser su iscrianu de Corona leat et publichit su qui ant auiri naradu sos testimogios in presentia de su curadore et dessus hominis qui ant esser in Corona essendo loe ambas partis si esser illoy poden et bolent et ligidu qui ant auiri su iscrianu su narri qui at auiri factu sos testimongios su curadore et officiale qui at reer sa Corona depiat pregontari cussa parti in contra a qui esser clamadus sos dictos testimongios si bolent oppone o narri alcuna causa contra sas personas issoro et contra assu qui ant averi narradu et testificadu et si bolent oppone o narri alcuna causa qui bagiat raxoni illi et justa siat intesidu et daduli tempus de viii.dies at oppome et prouare cussu qui at boler narre et opponnere et si custas qui at averi oppostu prouat custu testimongio contra aqui ad auiri oppostu over subditu suo no siat cretidu et issu curadore cat reer sa dita Corona peset a iuygare los liros dessa Corona pro sa dicta testificatione dessos ateros testimongios et icussu qui ant iuygare sa maiore parti desso slieros fazat scrivire a su iscrivanu de sa Corona et mandit illa ad executioni et issos lieros et juygantes cant esser in sas Coronas siant tenudus de juygare et dare legittimamente in conscientzia dessas ainas issoro sa megius raxione et iusticia quindellusat parre no juigandu pero contra sa Carta de Logu, et si juygarint contra su capidulu de Carta de Logu secretamente no agiat nen tengat su juigante issoro et siant condennadus cussos qui contra juigarint in liras V pro homini pro chascaduna bolta.

72 - De sos juygantes.

Volemus et ordinamus qui nixuni procuratore nen auocadu qui usat publicamente su officiu dessa procuretioni over auocacione vsit nen deppiat inneuna dessas cortis qui ant tenne sos officiales nostru juigantis essere a pena de liras XXV pro ciascaduna bolta qui juygarit et issu ifficiali qui lu clamerit olaxarit juygare isquiendolu qui esseret procuradore et auocadu paghit et siat condempnadu et icussu in sa simili pena de liras xxv.per cischuna bolta et issu juygamentu on narre qui alcunu dessos secundos fagherint over auirint factu siat nulla et de nexuna valore. Et cio no si intendat in compromissos in inquisitione qui sa comitterit pro via de compromissione de voluntadi dessa partis.

73 - De qui ant advocare.

Constituimus et ordinamus qui nexuno auditore dessa audiencia nostra et nexuno atero officiali maiore nen minore mentre qui at istare insu officiu et simili nexuno nodaiu dessa corte nostra et nen dessu podestade durante in su officiu issoro in sa corte issorovsint nen deppiant esser procuradore alcunu nen aduocadu.

74 - De qui antesser clamados pro testimongios.

Item ordinamus qui tottu cussas personas sardas et terramengiesos cant esser clamados pro testimongios siant tenudos de jurare in manus de su officiale cat reer sa Corona et de render testimonianza de cussu qui at esser clamadu et domandadu no obstanti alcunu capidulu de breue over vsanza qui esseret facta et obseruada pro tempus passadu.

75 - De faghere procuradore.

Volemus et ordinamus: qui si alcunu homini esseret chertadu o qui lu chertarint pro larga o pro fura over pro alcunu altero maleficiu qui auirint factu deppiat responder in persona sua et no deppiat responder pro curadore nen atera persona pro see exceptu qui pozat ponne procuradore istadu su qui est principali in persona sua in sa Corona et depiat dare pagadores adistare a sa raxioni at rechonoschimentu dessu officiali et giuygantes suos.

76 - Qui jurat pro testimongiu.

Item ordinamus: qui alcunu homini cat jurare pro testimongio falzu sindi est binchidu paghit liras quimbanta infra dies XV decat esser iuygadu et si nò pagat siat illu missidu unu ammu in sa limba et iugat si affrustandu pro totu sa terra infini assu montonargiu et inie silli segat sa limba et lassint illu andare et plus nò sis siat dadu sidi pro testimongiu.

77 - De chertos dubitosos.

Volemus et ordinamus: cum cio siat causa qui in sas Coronas nostras de logu et ateras qui se tenent pernos pro issu armentargiu nostru multas boltas aduenit que inter issos lieros que sunt in sas ditas Coronas est a divisioni discordia over dofferentia in su iuygare que faghint supra alcunu chertu et deliberando nos qui ciascuna dessas terras nostras siant mantezidas et observadas in iusticia et in raxoni et pro defectu dessa dita divisione, over discordia nò perdat nen manquit alcuna raxone sua. Ordinamus et bolemus qui si in alcuna dessas ditas Coronas peruengiat alcunu chertu quesseret grosso et dubitosu de su quali sos lieros dessa dita Corona esserent perdidos et divisidos insu juygari issoro qui incusso casu su armentargiu nostru de logu over atero officiali nostru quest assu presenti cat essere pro inantes sia tenudo dessu chertu et dessu juigamentu cant faghire sos ditos lieros supra su dictu chertu de auirende consigiu cum sos sauios dessa corte nostra et cum alcunos dessos lieros de sa Corona qui pargiant sufficientes ad electoč dessu ditu armentargiu over officiali cat reer sa Corona et icussu qui pro issos o pro ipsa maiore parti dessos sar deliberari de raxione siat de faghire dessu sito chertu su armentargiu over officiali nostru fazat leer et publicare in sa predicta carta in presentia de ambas partis pro sententzia diffinitiua et mandit ad executione si appellado nò est infra tempus legittimusde dies de ghi comenti comandar sa lege nò informando però sa Carta de Logu.

78 - De appellationibus.

Constituimus et ordinamus: qui ciascuna persona qui si senterit agrauada de alcuna sententia quilli esseret dada incontra subra alcunu chertu de alcuna questione qui auirit daenante de qualunca officiali si pozat si bolet appellare si infra su tempus ordinadu daessa ragione duas boltas secundu quest naradu de subra cio est de una de questione no usit et no si pozat appellari pluset in casu qui plusboltas si appellarit vltra sas secundas duas no silli deppiant amittere nen acceptare.

79 - De appellationibus.

Item ordinamus: ciascuna persona qui sat sentiri agrauadu de alcuna sentencia quilli esseret dada in contra si pozat appellari si bolet incontinente viua voce o pro iscriptu infra dies X de qui ad esser dada sa sentencia.et qui cussa appellatione et icussu processu dessa questione deppiant leuare et presentare assa corte infra ad ateras dies XV et si ya nò romaneret pro culpa et negligencia dessu nodaiu over scrivanu qui nò lu daret su processu infra su dictu tempus.

80 - De si appellare.

Volemus et ordinamus pro cessare ispesas a sos subditos nostros et litigantes nostros qui de alcuna sententia et juygamentu cat esser factu pro armentargiu nostru de logu o pro calunca atera officiali nostru subra alcuna questione nostra o chertu qui esseret dae sodhus ingiosso no usit nen deppiat appellari annos nen ad atter officiali nen etiam deusassos auditores nostros in casu qui si appellarit bolemusqui sentencia qui sos officialis nostros et quantu casu ant dari et liberari bagiat et tengat et mandit a executione secundu qui pro issos juygantes issoro at esser determinadu.

Torra Agoa Carta de Logu Documentos in Limba Sarda - Pagina Precedente Documenti in Lingua Sarda Sighit - Pagina Successiva

Notizie sulla Cultura e sulla Lingua Sarda

Dicius Antigus

Sezione Lingua Sarda - Data Ultimo Aggiornamento: 2012-01-29

G.A.D. dx01

NO Al Nucleare No alle Scorie Nucleari in Sardegna

FonteSarda.it Andas Assusu
JS CSS Validation Code  © FonteSarda 2000-2012