Menu di Accesso Rapido: Contenuto della Pagina | Collegamento Pagina Principale | Inizio Pagina e Menu Rapido | Lista Spalla Sinistra | Lista Spalla Destra | Mappa del Sito | Informazioni sulla Sardegna | Funghi in Sardegna | Racconti in Bacheca | Sezione Viaggi | Fine Pagina
Logo FonteSarda (Fonte Sarda) Istoria e Limba Documentos Poesias e Dicius Antigus
Storia e Lingua Notizie Documenti Poesie e Proverbi Antichi
NO alle Scorie Nucleari! No a Sa Burrumballa Nucleari!
Pagina Principale A Totus

SARDIGNA Torra a Sa Prima Pazine - Vai alla HomePage in Lingua Sarda

G.A.D. Sardegna 01

Giassu Nou po sa Sardigna Arrecordarii de Chistionai in Sardu - Ricordati di Parlare in sardo quando puoi.

G.A.D. Pub.02

Carta de Logu Eleonora di Arborea Leggi e Ordinamenti Capitoli 161 - 180

Charta de Logu Capitulos 161 - 180

Charta de Logu Elianora de Arbarèe Capitulos 161 - 180

161 - Cumonis.

Item ordinamus: qui su cumonargio siat tenudo et depiat dari parti de casu et delati de dogna tempus qui intrada fagheret a su donno suo et silli prouarit legitinamenti qui sa parti nò darit a su donno suo perdat su cumoni et paghit de maquicia a sa corte nostra liras XXV.

162 - De Cumoni supra Cumoni.

Volemus et ordinamus: qui nexuno comonargio nò usit nè depiat leuari cùoni supra cumoni sensa voluntadi de su donnu suo et sentza lu cumbidari et sillu leuarit a voluntadi sua sensa lusquiri su donnu suo et dest combidadu perdat su cumoni et paghit de maquicia a sa corte nostra liras XXV sas qualis liras xxv paghit ad cumonali cun cullo quillu at desuiari delli dari cumoni hauendo cumoni.

163 - Comonis.

Constituimus et ordinamus: qui si alcunu cumonargiu refudarit alcunu cumoni sensa compleri su cumoni a su tempus qui inter issos at esser assignadu et non boleret plus istari in su dictu bestiamini su donnu de su bestiamini nò siat tenudo delli dari parti alcuna si non complit su tempus de su cumoni.saluu si cussu cumonargiu mostrarit causa legittima qui non poderit istari ad compliri su dictu cumoni, et si gasi mostrat legittimamenti qui su donnu li siat tenudu delli dari sa parti quillis at tocari secundu qui at auiri feruidu.

164 - Cumonis.

Item ordinamus: qui nixuno comonargiu de nixunu bestiamini non possat nen usit mudari su dictu bestiamini quilli at esser dadu ad cumoni in atero logu pro cuyli over pro abitari sensa licentia de su donnu suo: et si contrafagherit secundu desupra: et dannu recivirit su ditu bestiamini siat intenudu cussu cumonargiu qui at mudari su ditu bestiamini depagari su dannu qui at reciviri cussu bestiamì a su donnu suo et si nò at deguiteu pagari istet in pregioni infini qui su donnu suo siat pagadu.

165 - Cumonis.

Volemus et ordinamus: qui ciaschuno cumonariu siat tenudo defaghere ragione de su bestiamini qui silli at esser dadu ad cumoni a su donnu suo vna bolta de sanno sa quali ragioni depiat fagheri a dies xv de sanctu gau inia su donno suo dognia annu vna bolta et qui non at fagheri ragioni siat tenudo depagari su dannu qui at esser factu a su donno suo in su dictu bestiamini.

166 - De isuiari sarachu.

Constituimus et ordinamus: si alcuna persona desuiarit alcunu sarachu qui istarit cum ateri over saracha femina pro sindi andari dae como de su padronu suo et silliat prouari legitimamenti paghit cussa tali personi qui auirit desuiadu o fagherit desuiari paghit de maquicia a sa corte nostra liras X et issu dannu quindi reciverit su padrono over padrona de cussos talis terralis.

167 - De su pardu.

Item ordinamus: qui sas ebbas qui sant acatari intro de su pardu desiidu qui su maiori de pardu et issos jurados de pardu siant tenudos demaxellari de sas dictas ebbas over quillis fassat tentura de sa quali tentura depiant leuari sodhus X a su pubillu de sas ebbas. ma bolemus ui nò deppiat maxedari si nò abastat ad ebbas X insusu et si non abastant ad ebbas X qui epiant leuari su mayore de pardu cum sos compangios sodhus I per pegus.

168 - De sus asones.

Volemus et ordinamus: qui sos asones possant tenne sas ditas ebbas intro dessu pardu in tempus qui venit ad treulari qui sos pardargios nò lis possant fagheri maxellu nè tentura mentri qui ant istari treulandu:ma bolemus incantu su lauori ad esser treuladu qui sos ditos asones depiant leuari sas ditas ebbas foras de su ditu pardu suta pena dellis maxellari et dellis fagher tentura.

169 - De pardu.

Constituimus et ordinamus: qui nexunu persona de sa villa qui at auiri ebba domada nò usit nen deppiat reere sa dita ebba intro de pardo, ma bolemus qui cussas talis ebbas deppiant istari foras de su pardu dae una parti qui nò fassant dannu ad cavallu domadu:et si alcño cavallu domadu si guastarit pro culpa et cagioni decussa ebba su popillu de cussa ebba siat tenudu de pagari cussu cavallu over dannu quindi reciverit su pubillu de cussu cavallu si legittimamenti in d'est convintu qui pro culpa decussa ebba at apidu cussu donnu.

170 - De sas ebbas.

Item ordinamus qui su maiori de sa villa deppiat assignari unu logu remonidu dae una parti a sas ebbas imparti qui cavallu domadu non vincit et ponniri pena a su pubillu de sas ebbas domadas qui deppiat reere sas ditas ebbas incussu logu as issos consignadu pro issu maiori supra ditu suta pena de pagare a sa corte nostra qui contra fagherit liras V et perdat sas ebbas.

171 - De pradargos.

Volemus et ordinamus: qui sos pradargios qñ ant andari a maxellari in pardu cio est baca berbegue porchu capra non depiat maxellari si non getat bogis tres et getadu qui at auiri tres bogis et issu pastore non si aparit possat ochire su pradargiu de sas bacas ad de die unu pegus su plus minori quilloy at esser et ad de nocti su qui at poder et si non bastarit ad bullos X non depiat maxellari si non quillos fassat tentura:et si contra fagherint paghint sos ditos pradargios pro maquicia liras V et dessas berbegues et dessos porcos et de sas cabras duas et tantum pro ciascuna gamma. Et si sos ditos pradargios acatarint sos pastoris in su bestiamì qñ ant andari ad maxellari et bolent pagari sa tentura qui su pradargiu pagandoli sa tentura non siant tenudos de maxellari anti sili fassant sa tentura su queli deppiant leuari pro sus armentos de sas bacas sodhus X si est dae pegus X insusu et de pegus X iniosso paghit sodhus I per testa et de s'ateru bestiamini secundu de supra sodhus V per gamma et qui contra at fagheri a su dictu capitulu secundu desupra paghit su juradu de pardu pro maquicia a sa corte nostra liras I per juradu.

172 - De pradargios.

Constituimus et ordinamus: qui unu pradargiu solu no possat andari ad maxellari si non sunt duos assu minus et pro fagheri tentura unu solu; et qui contra fagherit paghit a su curadori boe unu et soddus XX a sa corte nostra de maquicia.

173 - De ponni sinnu.

Item ordinamus: qui alcuna persona no usit no deppiat ponne sinnu supra sinnu nen ad fogu nen ad origa ad bestiamini alcño:et si alcuna persone fagherit et ponnerit de sos predictos sinnos et esseret bestiamini de sa corte paghit pro s'unu.X et si esseret de clesia o de atera persone paghit pro s'unu V et maquicia a sa corte liras xxv.et si non pagat ipsu o atera persona pro se infra dies XV decat esser iuygadu seguet silli sa manu destra pro modu quilla perdat.

174 - De terminis.

Volemus et ordinamus: qui nexuna persone de qualunca gradu o istadu usit nè presumit istrumari lacanas de terra qui sunt suinadas agenas et quindiat istrumari et ad leuari temenes et prouadu silliat esser legitimamente paghit de maquicia a sa corte nostra liras xxv. sensa mìa alcuna et mendat sa terra at avere istrimadu et si non paghit infra dies XV de qui at esser iuygsdu seghit illi sa manu destra.

175 - De qui comporarit.

Constituimus et ordinamus: si alcuna persona andarit et comporarit dae cherachu over terrali qui istarit cum ateri alcuna causa de su donnu suo cussa tali personi qui nd-at comporara dae cussos de cussas ditas causas isquiendo qui cussu non averit libertadi de bender siat tenudu cussu qui diat comporari de restituiri su qui at averi comporadu a su pubillu et paghit de maquicia liras x.a sa corte nostra.

176 - Qui furarit.

Item ordinamus: qui si alcuna persona de qualunca gradu o conditioni qui at esser prouadu qui at leuari over furari ad mala voluntadi de su pubillu dae alchunu cuyli de alcunu pastori alcunu istergiu over attera causa qui in cussu cuyli esseret et legitimamenti silli at esser pauadu paghit de maquicia a sa camera nostra secundu qui in su capidulo de qui furat dae domo si contenit et mendit su dannu a su pubillu, et si nò pagat infra dies.xv.dequiat esser iuygadu seghitsilli una origa in totu quilla perdat.

177 - Qui se allogat.

Volemus et ordinamus: qui cun alcunu homini sat allogari cum ateri pro seruiri ad iornada et luat inganari ad cullu qui at auiri in promissu cussu tali homini qui siat allogari et ad ingannari sa jornada et nò at seruiri siat tenudo cussu tali homini de pagari su ispendiu ad cussu homini qui lu at auiri allogadu et mendit su dannu et paghit de maquicia a sa camera nostra pro donnya bolta qui silliat prouari sodhus XX per homini.

178 - De triulari.

Constituimus et ordinamus: qui cun sos asones in tempus de treulari ant impromittiri ad alcuna persone detreulari sariola et lu ant ingannari paghint cussos talis asones over asone su despendiu qui su pubullu de sa ariola at auiri factu et issos manalis qui at auiri allogadu pro sa dita ariola et paghit su dannu qui li interuenerit de su lauori et de maquicia a sa camera nostra llrs.v.et siat tenudu de fagheri sa ariola de nou. Et in simili pena si intendat su pubillu de sa ariola qñ ingannarit a su asone qui noli lassarit treulari sa ariola.

179 - De sos bubarris.

Item ordinamus: qui sos bubarris de sos boes domados qui ant esser in sas villas siant tenudos sos homminis de sas villas cullos qui ant auiri boes domados de cuniari beni su dittu bubarri et cuniadu qui at esser et provididu et di haveret in su ditu bubarre alcña parti qui nò esseret bene cuniadu secundo sos ateros et dae cussu logu essirit alcunu boe et fagherit dannu cussa persone qui tocat in parti qui no l'at hauiri cuniada secundu de supra paghit cussa tali personi cussu dannu qui at esser factu pro cussos bois et de maquicia a sa corte nostra liras v.et paghit sa tentura qui at esser facta a sos ditos boes.

180 - De sa muda de boes.

Volemus et ordinamus: qui pusti qui at esser missida sa muda de sos boes: et si alcuna persona de sa villa bi baturit alcunu boe furisteri a su armentu qui cussu pubillu de su ditu boe lu depiat clobari a boe istanti de sa villa et sendo clobadu secundu de supra su ditu boe torrarit sendo clobadu cussu boynargiu qui at auiri in guardia sos ditos boes siat tenudu cusu tali boynargiu detorrari berbu sa note qui at esser mancadu su dictu boe a su pubillu et si su dictu boynargiu nò torrarit berbu a su pubillu sa noti qui at mancari su ditu boe qui cussu tali boynargiu siat tenudu de torrari a su armentu su dictu boe ad ispesas suas, et si nò lu torrarit paghit su dannu a su pubillu de su ditu boe.

Torra Agoa Carta de Logu Documentos in Limba Sarda - Pagina Precedente Documenti in Lingua Sarda Sighit Documentos in Limba Sarda - Pagina Successiva Documenti in Lingua Sarda Cultura

Notizie sulla Cultura e sulla Lingua Sarda

Dicius Antigus

Sezione Lingua Sarda - Data Ultimo Aggiornamento: 2012-01-29

G.A.D. dx01

NO Al Nucleare No alle Scorie Nucleari in Sardegna

FonteSarda.it Andas Assusu
JS CSS Validation Code  © FonteSarda 2000-2012