Scelte Accessibili da Tastiera (per gli Utenti di Firefox i tasti da utilizzare sono ALT SHIFT e Numero, mentre per gli Utenti di Internet Explorer i tasti abilitati sono ALT e Numero indicato): Contenuto della Pagina (ALT 1) | Collegamento Pagina Principale (ALT 0) | Inizio Pagina e Scelte Accessibili da Tastiera (ALT 2) | Lista Spalla Sinistra (ALT 3) | Mappa del Sito (ALT 4) | Informazioni sulla Sardegna (ALT 5) | Funghi in Sardegna (ALT 6) | Racconti in Bacheca (ALT 7) | Sezione Viaggi (ALT 8) | Fine Pagina (ALT 9)
Logo FonteSarda (Fonte Sarda) Istoria e Limba Documentos Poesias e Dicius Antigus
Storia e Lingua Notizie Documenti Poesie e Proverbi Antichi
NO alle Scorie Nucleari! No a Sa Burrumballa Nucleari!
Pagina Principale

SARDIGNA Torra a Sa Prima Pazine - Vai alla HomePage in Lingua Sarda

G.A.D. Sardegna 01

Giassu Nou po sa Sardigna Arrecordarii de Chistionai in Sardu - Ricordati di Parlare in sardo quando puoi.

G.A.D. Sardegna 02

Lingua Sarda i Versi Procurade de Moderare di Francesco Ignazio Mannu (1794 circa)

Lingua Sarda - Le canzoni di Fabrizio

Procurade de moderare (1)

Procurad'e moderare
Barones, sa tirannia
Chi si no pro vida mia
Torrades a pés in terra!
Decrarada est giaj sa gherra
Contra de sa prepotentzia
Incomintzat sa passentzia
In su populu a mancare

Mirade ch'est pesende
Contra de bois su fogu
Mirade chi no est jogu
Chi sa cosa andat 'e veras
Mirade chi sas aeras
Minetan su temporale
Zente cunsizzada male
Iscurtade sa boghe mia

No apprettedas s'isprone
A su poveru ronzinu,
Si no in mesu caminu
S'arrempellat appuradu;
Mizzi ch'es tantu cansadu
E non 'nde podet piusu;
Finalmente a fundu in susu
S'imbastu 'nd 'hat a bettare.

Su pobulu chi in profundu
Letargu fit sepultadu
Finalmente despertadu
S'abbizzat ch 'est in cadena,
Ch'istat suffrende sa pena
De s'indolenzia antiga:
Feudu, legge inimiga
A bona filosofia!

Che ch'esseret una inza,
Una tanca, unu cunzadu,
Sas biddas hana donadu
De regalu o a bendissione;
Comente unu cumone
De bestias berveghinas
Sos homines et feminas
Hant bendidu cun sa cria.

Pro pagas mizzas de liras,
Et tale olta pro niente,
Isclavas eternamente
Tantas populatzione,
E migliares de persones
Servint a unu tirannu.
Poveru genere humanu,
Povera sarda zenia!

Deghe o doighi familias
Si funti partidu sa Sardigna,
De una menera indigna
Si 'nde sunt fattas pobiddas;
Divididu s'hant sas biddas
In sa zega antichidade,
Perň sa presente edade
Lu pensat rimediare.

Naschet su Sardu soggettu
A milli cumandamentos,
Tributos e pagamentos
Chi faghet a su segnore,
In bestiamen et laore
In dinari e in natura,
E pagat pro sa pastura,
E pagat pro laorare.

Meda innantis de sos feudos
Esistiana sas biddas,
Et issas fěni pobiddas
De saltos e biddattones.
Comente a bois, Barones,
Sa cosa anzena est passada?
Cuddu chi bos l'hat dada
Non bos la podiat dare.

No est mai presumibile
Chi voluntariamente
Hapat sa povera zente
Zedidu a tale derettu;
Su titulu ergo est infettu
De s'infeudassione
E i sas biddas reione
Tenene de l'impugnare.

Sas tassas in su prinzipiu
Esigiazis limitadas,
Dae pustis sunt istadas
Ogni die aumentende,
A misura chi creschende
Sezis andados in fastu,
A misura chi in su gastu
Lassezis s 'economia.

Non bos balet allegare
S'antiga possessione
Cun minettas de presone,
Cun gastigos e cun penas,
Cun zippos e cun cadenas
Sos poveros ignorantes
Derettos esorbitantes
Hazis forzadu a pagare.

A su mancu s 'impleerent
In mantenner sa giustissia
Castighende sa malissia
De sos malos de su logu,
A su mancu disaogu
Sos bonos poterant tenner,
Poterant andare e benner
Seguros per i sa via.

Est cussu s'unicu fine
De dogni tassa e derettu,
Chi seguru et chi chiettu
Sutta sa legge si vivat,
De custu fine nos privat
Su barone pro avarissia;
In sos gastos de giustissia
Faghet solu economia.

Su primu chi si presenta
Si nominat offissiale,
Fattat bene o fattat male
Bastat non chirchet salariu,
Procuradore o notariu,
O camareri o lacaju,
Siat murru o siat baju,
Est bonu pro guvernare.

Bastat chi prestet sa manu
Pro fagher crescher sa rčnta,
Bastat si fetat cuntenta
Sa buscia de su Segnore;
Chi aggiuet a su fattore
A crobare prontamente
Missu o attera zante
Chi l'iscat esecutare

A boltas, de podattariu,
Guvernat su cappellanu,
Sas biddas cun una manu
Cun s'attera sa dispensa.
Feudatariu, pensa, pensa
Chi sos vassallos non tenes
Solu pro crescher sos benes,
Solu pro los iscorzare.

Su patrimoniu, sa vida
Pro difender su villanu
Cun sas armas a sa manu
Cheret ch 'istet notte e die;
Giŕ ch 'hat a esser gasie
Proite tantu tributu?
Si non si nd'hat haer fruttu
Est locura su pagare.

Si su barone non faghet
S'obbligassione sua,
Vassallu, de parte tua
A nudda ses obbligadu;
Sos derettos ch'hat crobadu
In tantos annos passodos
Sunu dinaris furados
Et ti los devet torrare.

Sas rčntas servini solu
Pro mantenner cicisbeas,
Pro carrozzas e livreas,
Pro inutiles servissios,
Pro alimentare sos vissios,
Pro giogare a sa bassetta,
E pro poder sa braghetta
Fora de domo isfogare.

Pro poder tenner piattos
Bindighi e vinti in sa mesa,
Pro chi potat sa marchesa
Sempre andare in portantina;
S'iscarpa istrinta mischina,
La faghet andare a toppu,
Sas pedras punghene troppu
E non podet camminare.

Pro una littera solu
Su vassallu, poverinu,
Faghet dies de caminu
A pe', senz 'esser pagadu,
Mesu iscurzu e ispozzadu
Espostu a dogni inclemenzia;
Eppuru tenet passienzia,
Eppuru devet cagliare.

Ecco comente s 'impleat
De su poveru su suore!
Comente, Eternu Segnore,
Suffrides tanta ingiustissia?
Bois, Divina Giustissia,
Remediade sas cosas,
Bois, da ispinas, rosas
Solu podides bogare.

 

Composta alla fine del 1700 da Francesco Ignazio Mannu, Cavaliere e Magistrato (nato a Ozieri il 18 maggio 1758 e morto a Cagliari nel 1839).

Traduzione in italiano e storia di questo importante inno di protesta

 

Foto FonteSarda 2006 Cavallino sardo della Giara di Gesturi

Foto FonteSarda 2006 Cavallino sardo della Giara di Gesturi

Torra Agoa Documentos in Limba Sarda - Pagina Precedente Documenti in Lingua Sarda 57 Sighit Documentos in Limba Sarda Procurade Moderare - Pagina Successiva Documenti in Lingua Sarda Cultura

Dicius Antigus

Sezione Lingua Sarda - Data Ultimo Aggiornamento: 2010-02-05

FonteSarda.it Andas Assusu
JS CSS Validation Code  © FonteSarda 2000-2010